De nieuwe generatie therapeuten heeft méér nodig dan alleen vakkennis

De afgelopen maanden heb ik veel gesprekken gevoerd met opleidingsinstituten, coaches, therapeuten en studenten die zich voorbereiden op het starten van een eigen praktijk. Wat mij daarin steeds opnieuw opvalt, is dat er een duidelijke verandering zichtbaar is in de nieuwe generatie therapeuten en coaches. In hoe zij werken of leren, maar vooral in waar zij onderweg tegenaan lopen.

Kloof

Veel studenten verlaten een opleiding met waardevolle vakinhoudelijke kennis, oprechte motivatie en een groot verlangen om iets voor anderen te betekenen. Toch ontstaat er bij velen een kloof tussen het afronden van een opleiding en het daadwerkelijk opbouwen van een praktijk, omdat de praktijk van vandaag andere vaardigheden vraagt dan alleen inhoudelijke deskundigheid.

En volgens mij ligt daar een belangrijke ontwikkeling voor opleidingen binnen het therapeutische en coachingslandschap, want de therapeut van nu beweegt zich in een totaal andere wereld dan tien of twintig jaar geleden.

We leven in een tijd waarin zichtbaarheid een steeds grotere rol speelt. Cliënten zoeken online, vergelijken online en vormen online hun eerste indruk. Tegelijkertijd groeit de druk op (jonge) professionals enorm. De huidige generatie studenten groeit op in een maatschappij waarin prestaties voortdurend zichtbaar zijn, waarin vergelijking continu aanwezig is en waarin het tempo hoog ligt. Sociale media spelen daarin een grote rol. Studenten zien succesvolle praktijken, volle agenda’s en perfect gepresenteerde ondernemersverhalen voorbij komen, terwijl zij zelf vaak nog zoekende zijn naar hun eigen positie.

Dat heeft psychologisch meer impact dan soms wordt onderschat.

Veel startende therapeuten ervaren namelijk niet zozeer een gebrek aan kennis, maar eerder een gebrek aan vertrouwen. Zij twijfelen of ze “goed genoeg” zijn, stellen zichtbaarheid uit, blijven extra opleidingen volgen of wachten op het moment waarop ze zich eindelijk volledig klaar voelen. Dit wordt vaak gekoppeld aan fenomenen als perfectionisme, sociale vergelijking en impostergevoelens. Vooral binnen beroepen waarin empathie, verantwoordelijkheid en persoonlijke betrokkenheid centraal staan, komen deze patronen opvallend vaak voor.

Meer dan een methodiek

Dat is begrijpelijk. Werken als therapeut of coach vraagt immers meer dan alleen het toepassen van methodieken. Het vraagt ook persoonlijke positionering. Je stelt jezelf zichtbaar op en je werkt vanuit vertrouwen. Mensen kiezen niet alleen voor een methode, maar ook, of misschien zelfs juist, voor de persoon achter de praktijk. Dat blijkt voor veel starters spannend.

Wat daarbij interessant is, is dat veel opleidingen hun studenten inhoudelijk uitstekend voorbereiden op het begeleiden van cliënten, maar dat de overgang naar zelfstandig ondernemerschap vaak veel minder aandacht krijgt. Terwijl die overgang in de praktijk enorm groot is.

Een student kan theoretisch goed onderlegd zijn, maar alsnog vastlopen op vragen als:

• Hoe profileer ik mijzelf?
• Hoe krijg ik cliënten?
• Hoe blijf ik authentiek zonder mezelf te verkopen?
• Hoe ga ik om met onzekerheid?
• Hoe bouw ik stap voor stap vertrouwen op?
• Hoe bewaak ik grenzen zonder mezelf weg te cijferen?

Dat zijn geen oppervlakkige ondernemersvragen. Dat zijn belangrijke vragen die raken aan identiteit, zelfbeeld en professionele ontwikkeling.

Een nieuwe toekomst

Daarom geloof ik dat de toekomst van therapeutische opleidingen naast meer kennis toevoegen, ook draait om verbreding van begeleiding. Opleiden tot therapeut, maar de studenten ook begeleiden in de psychologische realiteit van het zelfstandig werken. Ondernemen! Want ondernemen binnen de therapeutische sector is wezenlijk anders dan ondernemen in veel andere branches.

Therapeuten kiezen vaak bewust voor dit vak vanuit zingeving, betrokkenheid en het verlangen om anderen te helpen. Zij voelen vaak weerstand bij harde marketingstrategieën of commerciële modellen die niet aansluiten bij hun persoonlijkheid. Tegelijkertijd betekent dit niet dat ondernemerschap onbelangrijk is. Integendeel. Zonder zichtbaarheid, structuur en positionering ontstaat er geen praktijk.

Daar zit een spanningsveld waar veel starters mee worstelen.

Ik denk daarom dat opleidingen een steeds belangrijkere rol kunnen spelen in het normaliseren van deze worstelingen. Daarbij hoef je studenten niet “commerciëler” te maken, maar juist door hen realistischer voor te bereiden op de mentale, praktische en professionele kant van het vak.

Dat kan bijvoorbeeld door meer aandacht te besteden aan:

• Zichtbaarheid en positionering
• Omgaan met perfectionisme en onzekerheid
• Communicatie met de cliënt
• Grenzen stellen
• Duurzame praktijkopbouw
• Online aanwezigheid
• Authentieke ondernemerschap

Dit als integraal onderdeel van de professionele ontwikkeling. Want uiteindelijk ontstaat een sterke praktijk vanuit kennis én vanuit het vermogen om jezelf als professional stevig neer te zetten in een complexe en snel veranderende wereld.

De uitdaging

En misschien is dat wel één van de belangrijkste uitdagingen van deze tijd: niet alleen mensen opleiden tot goede therapeuten, maar hen ook helpen om overeind te blijven als mens én professional binnen een maatschappij die steeds sneller, digitaler en veeleisender wordt.

Ik geloof dat daar de komende jaren een enorme kans ligt voor opleidingen die verder durven kijken dan alleen vakinhoud. Opleidingen die begrijpen dat de therapeut van de toekomst naast de behoefte aan kennis ook behoefte heeft aan begeleiding in zichtbaarheid, zelfvertrouwen, positionering en praktijkontwikkeling. Want hoe goed iemand inhoudelijk ook is: als een therapeut zichzelf niet zichtbaar durft te maken, geen vertrouwen voelt om te starten of vastloopt in onzekerheid, bereikt die kennis uiteindelijk nooit de mensen die ermee geholpen zouden kunnen worden.

Vanuit deze ontwikkelingen verzorg ik gastlessen, workshops en praktijkgerichte trainingen voor opleiders die therapeuten en coaches opleiden, gericht op thema’s als praktijkopbouw, zichtbaarheid, positionering, omgaan met onzekerheid en authentiek ondernemerschap. Juist onderwerpen waar veel studenten en startende therapeuten in de praktijk tegenaan lopen, maar die binnen opleidingen soms nog beperkt aan bod komen. Ook therapeuten en coaches die inmiddels gestart zijn en merken dat zij hierin begeleiding of praktische ondersteuning kunnen gebruiken, help ik hier graag verder mee.

Voor meer info, ga naar: gastlessen en trainingen